Γράφει η Γκόλφω Λιαμάκη, Δρ Κλινικής Ψυχολογίας

Σύμφωνα με τις επιδημιολογικές μελέτες, 2-3% του πληθυσμού ή περίπου 200.000-300.00 άτομα οποιασδήποτε ηλικίας πάσχουν από Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή στη χώρα μας, ένας αριθμός διόλου ασήμαντος κατά τη γνώμη μου. Επιπλέον, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή συγκαταλέγεται στις 10 πιο βασανιστικές ασθένειες- ψυχικές και μη- η οποία, χωρίς έγκαιρη και εξειδικευμένη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει το άτομο σε σταδιακή απώλεια της ικανότητάς του να λειτουργεί ανεξάρτητα και όχι σπάνια, σε σημαντική υποβάθμιση της ποιότητας της ζωής του αλλά και των μελών της οικογένειάς του.

Ωστόσο, παρόλο που η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή είναι μία αρκετά συχνή διαταραχή με παιδική συνήθως έναρξη και μία δυνητικά χρόνια διαταραχή με δυσμενή πρόγνωση για την εξέλιξή του πάσχοντα, η ανάγκη των ατόμων με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή για έγκαιρη και εξειδικευμένη θεραπεία δεν έχει αναγνωρισθεί επαρκώς στην Ελλάδα· αυτό έχει ως αποτέλεσμα η διαταραχή να εξακολουθεί σε αρκετές περιπτώσεις να παραμένει αδιάγνωστη ή να διαγιγνώσκεται λανθασμένα, ιδιαίτερα όταν η μορφή της είναι σπάνια και λιγότερο γνωστή. Έτσι πολλοί πάσχοντες και οι οικογένειές τους παραμένουν σε απομόνωση χωρίς πρόσβαση σε εξειδικευμένη θεραπεία. Τα δημόσια ιατρεία που εξειδικεύονται στη διάγνωση και τη θεραπεία των ατόμων με τη διαταραχή αυτή είναι πραγματικά ελάχιστα· είναι συγκεντρωμένα ως επί το πλείστον στην Αθήνα και έχουν περιορισμένες δυνατότητες σε ό,τι αφορά τον αριθμό των ατόμων στα οποία μπορούν να προσφέρουν ουσιαστική βοήθεια.  

Όταν η βαρύτητα της διαταραχής χρήζει νοσηλεία ή όταν υπάρχει απειλή για την υγεία ή τη ζωή του πάσχοντα, τα άτομα με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή νοσηλεύονται σε γενικές ψυχιατρικές κλινικές- αφού δεν προβλέπονται κλίνες στα δημόσια νοσοκομεία για τη διαταραχή αυτή- συχνά μαζί με άτομα που εκδηλώνουν ενεργή ψυχωσική συμπτωματολογία και συνήθως βρίσκονται σε υπερδιέγερση εξαιτίας των συμπτωμάτων τους. Η θεραπεία που λαμβάνουν είναι ως επί το πλείστον φαρμακευτική, ενώ η Θεραπεία Συμπεριφοράς και η Έκθεση με Παρεμπόδιση της Αντίδρασης-η θεραπεία εκλογής για την Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή διεθνώς-σπάνια προσφέρεται σε ενδο-νοσοκομειακά πλαίσια.

Ως εκ τούτου, η μεγάλη πλειοψηφία των ατόμων με τη διαταραχή αναζητούν βοήθεια στα ιδιωτικά γραφεία των ψυχιάτρων και των ψυχολόγων. Σε ό,τι αφορά το είδος της προσφερόμενης θεραπείας, η φαρμακοθεραπεία ως μονοθεραπεία φαίνεται να είναι η συχνότερη μορφή θεραπείας στη χώρα μας για τη διαταραχή  αυτή. Συγκριτικά λιγότερο συχνά προσφέρεται ψυχοθεραπεία χωρίς την ταυτόχρονη χορήγηση φαρμακευτικής αγωγής· ο συνδυασμός φαρμακοθεραπείας και ψυχοθεραπείας είναι αρκετά συχνός, επίσης. Σε ό,τι αφορά την ψυχοθεραπεία, αν και η Θεραπεία Συμπεριφοράς έχει αποδειχθεί ως η πλέον αποτελεσματική, συχνά προσφέρονται άλλες, λιγότερο ή καθόλου αποτελεσματικές θεραπευτικές προσεγγίσεις.

Τα τελευταία χρόνια έχουν υπάρξει κάποιες λίγες πρωτοβουλίες από άτομα που πάσχουν από τη διαταραχή, τα οποία έχουν δημιουργήσει forums και blogs που απευθύνονται σε πάσχοντες με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή. Εκεί τα μέλη τους μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους και να λάβουν κάποια υποστήριξη και καθοδήγηση. Οι δημοσιεύσεις για τη διαταραχή που απευθύνονται στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση του κοινού είναι επίσης λιγοστές· φαίνεται όμως ότι παρουσιάζουν μία αύξηση τα πρόσφατα χρόνια, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά τις αναρτήσεις στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χρειάζεται ωστόσο να είναι κανείς αρκετά προσεκτικός και να εξετάζει πάντα την αξιοπιστία και την επιστημονική εγκυρότητα των δημοσιεύσεων αυτών.   

2 σχόλια
  1. Δημήτρης says:

    Χρόνιο και βασανιστικό πρόβλημα. Ύπουλη ασθένεια σαν τη Λερναία Ύδρα. Κόβεις ένα βγαίνουν δύο. Από την εμπειρία μου η φαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη και πρέπει να είναι διαρκής. Όσες φορές τη διέκοψα και προσπάθησα μόνος μου υποτροπίασα. Πιθανόν κάποια στιγμή να συμβεί μόνιμα. Θέλει πιστεύω συνεννόηση με τον ψυχολόγο σου. Παραθέτω μόνο την εμπειρία μου. Μεγαλύτεροι φόβοι μου και άγχη.Φόβος υπερβολικός για την ασφάλεια του παιδιού.( Νόημα ζωής).Επιθετικότητα και αντίστροφα συναισθήματα στην ευτυχία – δυστυχία τρίτων. Επιθετικές εικόνες σκέψεις παρορμήσεις. Αποτέλεσμα.Τρομερό άγχος και απογοήτευση. Ειδικά όταν δεν είσαι έτσι αλλά αντίθετα και όχι επίτηδες. Επίσης νομίζω ότι δεν έχει σχέση η ασθένεια με την πληρότητα στη ζωή ή με την επίτευξη στόχων. Πετυχημένο θεωρώ τον εαυτό μου. Ηρεμία ψάχνω.
    Στη διάρκεια της κρίσης βιώνεις μιαν άλλη πραγματικότητα. Άστο καλύτερα. Όσο το παλεύεις τόσο το θρέφεις. Σαν την κινούμενη άμμο. Όσο κινείσαι τόσο βυθίζεσαι. Τώρα προσπαθώ στην κρίση να υπομένω. Δεν απαντώ δεν επιτίθεμαι. Αναπνέω ήσυχα. Υποφέρω βέβαια πολύ αλλά βλέπω βελτίωση. Η αγωγή νομίζω βοηθάει πολύ. Η οικογένεια επίσης.Τώρα είμαι υποψιασμένος. Όταν έρχεται δεν απαντάω. Νοητικά προσπαθώ να το αγνοώ. Το σκέφτομαι σαν ανεπιθύμητο επισκέπτη. Μου χτυπάει το κουδούνι είμαι μέσα αλλά δεν απαντώ και δεν ανοίγω. Κάποια στιγμή ο επισκέπτης φεύγει. Ή αλλιώς στου κουφού την πόρτα ……. Ούτε και περιμένω την επόμενη κρίση. Βιώνω καθημερινά στιγμές χαράς και γέλιου. Στιγμές ηρεμίας και νηφαλιότητας. Έχω νιώσει ευτυχία.
    Δεν είμαι σίγουρος ακόμα αν ακολουθώ το σωστό δρόμο. Είμαι 57 τώρα. 19 χρονών μου παρουσιάστηκε με άλλη μορφή το πρόβλημα. Ήμουνα νέος και το πάλευα αλλιώς τότε.Επίθεση και συνέχεια επίθεση. Στην πρίζα. Άλλα χρόνια. Είπα πολλά. Πρώτη φορά σε φόρουμ. Συγγνώμη αν σας κούρασα.

    Απάντηση
    • Γκόλφω Λιαμάκη says:

      Αγαπητέ Δημήτρη, σας ευχαριστώ πολύ για το σχόλιο σας και για την κατάθεση ψυχής αναφορικά με την εμπειρία σας με την ΙΨΔ, η οποία μετράει 40 σχεδόν χρόνια! Πράγματι σε πολλές περιπτώσεις η φαρμακευτική αγωγή είναι απαραίτητη στην αντιμετώπιση της ΙΨΔ, πάντοτε όμως υπό τη στενή παρακολούθηση του ψυχιάτρου και σε συνδυασμό πάντα με ψυχοθεραπεία. Έτσι μειώνονται οι πιθανότητες υποτροπής μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής, η οποία θα πρέπει πάντα να γίνεται υπό ψυχιατρική παρακολούθηση.
      Όσον αφορά την τωρινή σας στάση απέναντι στη ΙΨΔ, φαίνεται ότι στην μακρόχρονη πορεία σας με τη διαταραχή βρήκατε τον σωστό δρόμο της μη συναισθηματικής εμπλοκής με τις ιδεοληψίες. Οι ιδεοληψίες μπορούν ειδωθούν ως ένας ενοχλητικός απρόσκλητος επισκέπτης, τον οποίο δεν χρειάζεται να καλέσουμε στο σπίτι μας. Τον ανεχόμαστε μέχρι να αποφασίσει να σταματήσει να μας χτυπάει την πόρτα και να φύγει!! Εν τω μεταξύ εμείς προσπαθούμε να συνεχίζουμε κανονικά τη ζωή μας (πράγμα ιδιαίτερα δύσκολο στην πράξη). Σημαντικό σε όλη αυτή την προσπάθεια είναι να μπορεί κανείς να διακρίνει τις ιδεοληψίες (από τον πραγματικό κίνδυνο), οι οποίες συνήθως (αν όχι πάντα) μασκαρεύονται ως πραγματική απειλή και ξεγελούν!! Καλή δύναμη και κουράγιο σας εύχομαι στην προσπάθειά σας!

      Απάντηση

Αφήστε ένα σχόλιο

Θέλετε να συμμετάσχετε στη συζήτηση;
Μη διστάσετε να συμβάλλετε!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *